image1 image2 image3

Lwowskie śluby króla Jana Kazimierza - 1 kwietna 1656 roku

Lwowskie śluby króla Jana Kazimierza -1 kwietna 1656 roku

 

Lata panowania króla Jana Kazimierza 1648-1668 to dla Rzeczpospolitej okres krwawych nieustannych walk i ogromnych zniszczeń. Powstanie Chmielnickiego na Ukrainie, bitwy z kozakami i tatarami, nieudane pertraktacje pokojowe, prywatne interesy niektórych możnowładców i włączenie się do wojny Rosji nie dawały spokoju na rubieżach wschodnich. Zdradzieckie intrygi kilku polskich magnatów i wstąpienie na tron szwedzki Karola X Gustawa otwarło nowy front. Trzy armie szwedzkie wkroczyły do Polski. i bardzo szybko opanowały niemal cały kraj. Warszawa została zdobyta 20 sierpnia 1655 roku, Kraków po miesięcznym oblężeniu poddał się 17 października. a 18 października Szwedzi rozpoczęli oblężenie Częstochowy.. W tym samym czasie wojska rosyjskie z kozakami dotarły pod Lwów, Lublin i Zamość. Prusy Wschodnie zostały obsadzone przez wojska elektora brandenburskiego Fryderyka Wilhelma. Wydawało się, że to już koniec Rzeczpospolitej. Karol Gustaw pertraktował z Moskwą, Chmielnickim i elektorem brandenburskim o rozbiorze kraju.

Szwedzi grabili i niszczyli kraj wywożąc wszystko, co się dało. Ale już we wrześniu 1655 roku w Wielkopolsce rozpoczęły z nimi walki partyzanckie. Narastało niezadowolenie i opór przed wrogiem. Ucisk i terror wprowadzony przez protestanckich i prawosławnych najeźdźców spowodowały bunty katolickiego chłopstwa.

Król przebywał w tym czasie z garstką wiernych senatorów w Głogowie na Śląsku poszukując w drodze dyplomatycznej pomocy we Francji i Austrii.

„Wszystko to jednak nie wystarczyło do uratowania ojczyzny. Naród zatruty jadem prywaty

i anarchii, musiał sam w sobie znaleźć siłę odporną, winę odstępstwa i zdrady zmazać poświęceniem i ofiarnością, lekkomyślne poddanie się obcym rządom wynagrodzić wiernością dla króla, który pomimo swoich błędów, był monarchą, obranym wolnemi głosami, potomkiem jagiellońskiej dynastii”.

Cudowna obrona Częstochowy, po ponad dwumiesięcznym oblężeniu, zakończona 

26 grudnia 1655 roku była wstrząsem, który nadał wojnie nowy charakter.

Król Jan Kazimierz powrócił ze Śląska i skupił wokół „wszystkie patriotyczne 

żywioły”. Dowództwo nad wojskiem objęli Stefan Czarniecki, Jerzy Lubomirski i Paweł Sapieha. Porozumiano się z tatarami. Król, owacyjnie witany przybył do Lwowa.

W Katedrze Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny podczas Mszy Świętej odprawionej przez nuncjusza papieskiego Pietro Vidoniego złożył śluby oddając kraj pod opiekę Matki Bożej nazywając ją Królowa Korony Polskiej.  Po królu, ślubowanie w imieniu senatorów 

i szlachty odczytał biskup krakowski Andrzej Trzebicki.

Inicjatorką złożenia ślubów była królowa Polski Maria Ludwika Gonzaga.

 

„ Ciebie dziś za Patronkę i Królową obieram

Wielka Boga Człowieka Matko, Najświętsza Dziewico. Ja, Jan Kazimierz, za zmiłowaniem Syna Twojego, Króla królów, a Pana mojego i Twoim miłosierdziem król, do Najświętszych stóp Twoich przypadłszy, Ciebie dziś za Patronkę moją i za Królową państw moich obieram. Tak samego siebie, jak i moje Królestwo polskie, księstwo litewskie, ruskie, pruskie, mazowieckie, żmudzkie, inflanckie, smoleńskie, czernichowskie oraz wojsko obu narodów i wszystkie moje ludy Twojej osobliwej opiece i obronie polecam, Twej pomocy i zlitowania w tym klęsk pełnym i opłakanym Królestwa mojego stanie przeciw nieprzyjaciołom Rzymskiego Kościoła pokornie przyzywam. 

A ponieważ nadzwyczajnymi dobrodziejstwami Twymi zniewolony pałam wraz z narodem moim nowym a żarliwym pragnieniem poświęcenia się Twej służbie, przyrzekam, przeto, tak moim, jak senatorów i ludów moich imieniem, Tobie i Twojemu Synowi, Panu naszemu Jezusowi Chrystusowi, że po wszystkich ziemiach Królestwa mojego cześć i nabożeństwo ku Tobie rozszerzać będę. 

Obiecuję wreszcie i ślubuję, że kiedy za przepotężnym pośrednictwem Twoim i Syna Twego wielkim zmiłowaniem, nad wrogami, a szczególnie nad Szwedem odniosę zwycięstwo, będę się starał u Stolicy Apostolskiej, aby na podziękowanie Tobie i Twemu Synowi dzień ten corocznie uroczyście, i to po wieczne czasy, był święcony oraz dołożę trudu wraz z biskupami Królestwa, aby to, co przyrzekam, przez ludy moje wypełnione zostało. 

Skoro zaś z wielką serca mego żałością wyraźnie widzę, że za jęki i ucisk kmieci spadły w tym siedmioleciu na Królestwo moje z rąk Syna Twojego, sprawiedliwego Sędziego, plagi: powietrza, wojny i innych nieszczęść, przyrzekam ponadto i ślubuję, że po nastaniu pokoju wraz ze wszystkimi stanami wszelkich będę używał środków, aby lud Królestwa mego od niesprawiedliwych ciężarów i ucisków wyzwolić. 

Ty zaś, o najlitościwsza Królowo i Pani, jakoś mnie, senatorów i stany Królestwa mego myślą tych ślubów natchnęła, tak i spraw, abym u Syna Twego łaskę wypełnienia ich uzyskał”.

 

 

Obietnice zawarte w nich nie zostały wykonane. Wojny się nie zakończyły i reformy społeczne nie doczekały się realizacji za panowania króla Jana Kazimierza. Nie ulega jednak wątpliwości, ze zarówno obrona Częstochowy jak i Śluby Lwowskie były początkiem wielkiego narodowego ruchu maryjnego.

 

Cytat pochodzi z ksiązki: Dzieje Polski Ilustrowane autor: August Sokołowski  Wiedeń 1898

Tekst Ślubów: portal  www.brewiarz.pl

 

 

 

                                                                                        Andrzej Skrzyński

 

                         

 

CZĘSTO CZYTANE

Statystyka

Użytkowników:
2
Artykułów:
173
Odsłon artykułów:
75567
2017  Tygodnik Salwatorski   ©